2025 жылдың қорытындылары бойынша жылу энергиясын беру, бөлу және жабдықтау — реттелетін қызметтерді (тауарларды, жұмыстарды) ұсыну бойынша «Алматы жылу жүйесі» ЖШС-ң қызметі туралы есеп
«Табиғи монополиялар және реттелетін нарықтар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі — Заң) және «Табиғи монополиялар субъектілерінің қызметін жүзеге асыру қағидаларының» (Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2019 жылғы 13 тамыздағы №73 Бұйрығы) (бұдан әрі — Қағидалар) талаптарын орындау үшін «Алматы жылу жүйесі» ЖШС (бұдан әрі – «АлЖЖ» ЖШС) 2026 жылдың 10 сәуірінде 2025 жылдың ішіндегі қызметі туралы жыл сайынғы есебі жөнінде тыңдалымдар өткізеді.
Қағидалардың 299т. сәйкес есеп келесі ақпараттан құралады:
- табиғи монополия субъектісі туралы жалпы ақпарат.
- бекітілген инвестициялық бағдарламаның орындалуы туралы.
- бекітілген тарифтік сметаның баптар бойынша орындалуы туралы.
- табиғи монополия субъектісі қызметінің тиімділік көрсеткіштеріне қол жеткізу туралы.
- табиғи монополия субъектісі қызметінің негізгі қаржы-экономикалық көрсеткіштері туралы.
- реттеліп көрсетілетін қызметтердің көлемі туралы.
- реттеліп көрсетілетін қызметтер тұтынушылармен жүргізілетін жұмыс туралы.
- қызметтің перспективалары (даму жоспарлары), оның ішінде тарифтердің ықтималдық өзгерістері туралы
Тұтынушылар мен өзге де мүдделі тұлғалар алдында есеп беретін табиғи монополия субъектісінің атынан бірінші басшы – бас директор шығады (Қағидалардың 299т. сәйкес).
Жария тыңдалымның төрағасы – бас инженер (Қағидалардың 296т. сәйкес «АлЖЖ» ЖШС басшыларының ішінен).
1. «АлЖЖ» ЖШС туралы жалпы ақпарат.
«АлЖЖ» ЖШС жылу энергиясын беруді, бөлуді және жабдықтауды жүзеге асыратын табиғи монополиялар субъектісі болып табылады.
«АлЖЖ» ЖШС негізгі қызметі «Алматы электр станциялары» АҚ (ЖЭО-1, ЖЭО-2, ЗТК), «Алматыжылужайэнерго» ЖШС (86 қазандық) жылу көздерінен жылу энергиясын тасымалдауды қамтамасыз ету және Алматы қаласының тұтынушыларын жылумен және сумен (жылытуға және ыстық сумен жабдықтауға арналған энергиямен) жабдықтауды қамтамасыз ету болып табылады.
31.12.2025 ж. жағдай бойынша жылу желілерінің ұзындығы 1 409,8 км құрайды, оның ішінде:
- Магистралдық жылу желілері (МЖЖ) – 315,8 км;
- Тарату жылу желілері (ТЖЖ) – 1 094 км.
Жылу желілерінің гидравликалық жұмыс режимін қамтамасыз ету үшін 69 сорғы станциясы (магистралдық сорғы станциялары – 20 бірл., бөлу станциялары – 49 бірл.) орнатылды.
ЫСЖ-ң шекті жүктемелерін түзеу үшін жылу жүйелерінде 24 бак-аккумулятор орнатылды.
31.12.2025ж. жағдай бойынша пайдалану мерзімі 25 жылдан асатын жылу желілерінің үлесі 53,9% немесе 760,4 км құрайды, соның ішінде:
- ТЖЖ: 60,8% немесе 665,2 км;
- МЖЖ: 30,1% немесе 95,2 км.
Желілердің негізгі үлесін диаметрі 40 мм-ден 400 мм дейінгі 1 219,8 км (86,5%) құбырлар құрайды, диаметрлері 500 мм-ден 1 000 мм дейінгі желілердің үлесі 190,01 км (13,5%) құрайды.
Жыл сайын «АлЖЖ» ЖШС-ң жалпы ұзақтығына «АлЖЖ» ЖШС-ң теңгеріміне берілген қайта салынған және коммуналдық жылу желілері қосылады. «АлЖЖ» ЖШС жылу желілерінің ұзақтығы 2024 жылмен салыстырғанда 9,9 км ұзарған.
2. Бекітілген инвестициялық бағдарламаның орындалуы туралы.
Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің 2019 жылғы 19 қарашадағы № 90 бұйрығының 6-тарауының 335-тармағына сәйкес (бұдан әрі –ТҚҚ) «АлЖЖ» ЖШС субъектісінің инвестициялық бағдарламасы Қазақстан Республикасының даму басымдықтары мен әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерін ескере отырып әзірленді, олар мыналарға бағытталған:
— қолданыстағы активтерді кеңейту, жаңғырту, жаңғырту, жаңарту, жылумен жабдықтаудың реттеліп көрсетілетін қызметтерін көрсету үшін технологиялық циклде тікелей пайдаланылатын жаңа активтерді құру;
— энергия үнемдеуді қамтамасыз ету және энергия тиімділігін арттыру;
— көрсетілетін реттеліп көрсетілетін қызметтердің (жылу және ыстық сумен жабдықтау) сапасын арттыру.
ТҚҚ-ның 6 тарауының 338 тармағына сәйкес бекітілген инвестициялық бағдарламаны іске асыру «АлЖЖ» ЖШС тарифіне енгізілген пайда мен амортизациялық аударымдар есебінен жүзеге асырылуы тиіс. 2025 жылдың ішінде «АлЖЖ» ЖШС нақты амортизациясы бекітілген мөлшері 4 691,2 млн. тг. бола тұра, 6 327,3 млн. тг. құрайтынын айта кету керек.
Табиғи монополияларды реттеу комитетінің Департаменті (бұдан әрі — ТМРКД) 2026 жылғы 9 ақпандағы №13-ОД бұйрығымен 2025 жылдың инвестициялық бағдарламасын орындау жоспарына 4 827,5 млн. тг. сомасына түзетуді бекітті, іс жүзінде 2025 жылдың ішінде инвестициялық бағдарламаның орындалуы 4 827,3 млн.тг. құрады, яғни инвестициялық бағдарлама 99,96%-ға орындалды.
ҚҚС-сыз
3. Бекітілген тарифтік сметаның баптар бойынша орындалуы туралы.
2025 жылдың ішіндегі жылу энергиясын беру, бөлу және жабдықтау қызметтеріне тарифтік сметаның орындалуы.
ҚҚС-сыз
| р/б № | Көрсеткіштердің атауы | Өлшем бірлігі | Бекітілген тарифтік смета | 2022 ж. ішіндегі орындалуы | % | Ескертпе |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| I. | Тауарларды өндіруге және қызметтерді ұсынуға жұмсалған шығындар, барлығы | мың теңге | 27 389 767,84 | 31 617 170,69 | 15% | |
| 1 | Материалдық шығындар, барлығы | мың теңге | 1 625 811,18 | 2 741 557,87 | 69% | Мемлекеттік сатып алулар нәтижесінде үнемдеу |
| соның ішінде: | ||||||
| 1.1 | Шикізаттар мен материалдар | мың теңге | 103 276,65 | 93 898,10 | -9% | |
| 1.2 | ЖЖМ | мың теңге | 97 502,75 | 235 235,10 | 141% | Артық шығынның себептері: − бензин бағасының 36%-ға, диз.отын бағасының 53% қымбаттауы (2020-2025жж. бастап); − жылу желілерінде өз күшімен жойылатын апаттық зақымдардың көбеюіне байланысты ЖЖМ шығынының артуы (қысқы дизель отыны көлемінің 70 мың литрге көбеюі). |
| 1.3 | Су және кәріз, соның ішінде | мың теңге | 27 728,02 | 52 873,72 | 91% | «Алматы Су» МКК тарифінің өсуі (2020-2025жж. бастап): — технологиялық қажеттіліктерге арналған су 159%-ға; — шаруашылық қажеттіліктерге арналған су 143%-ға; — кәріз 166%-ға. |
| 1.3.1 | Шар. қажеттіліктерге арналған су | мың теңге | 27 728,02 | 11 437,03 | 91% | |
| 1.3.2 | Технол. қажеттіліктерге арн. су | 34 449,23 | ||||
| 1.3.3 | Кәріз | 6 987,5 | ||||
| 1.4 | Энергия, соның ішінде | мың теңге | 1 397 303,76 | 2 359 550,95 | 69% | 2020-2025жж. бастап тарифтердің жоғарылауы: − электр энергиясына 86%; − «АлЭС» АҚ жылу көздерінің жылу энергиясына — 59%, «АЖЖЭ» ЖШС — 109%. |
| 1.4.1 | Өнд. қажеттіліктерге арналған эл. энергия | мың теңге | 1 329 013,15 | 2 241 577,10 | 68% | |
| 1.4.2 | Шар. қажеттіліктерге арналған жылу энергиясы және хим. тазартылған су | мың теңге | 68 290,61 | 117 973,85 | 73% | |
| 2 | Еңбекақы төлеу шығыстары, барлығы | мың теңге | 10 679 787,52 | 10 945 499,75 | 2% | |
| 3. | Амортизация | мың теңге | 4 691 239,86 | 4 827 328,66 | 35% | Артық шығын кәсіпорын теңгеріміне қайта жаңғыртылған магистралдық және тарату желілерінің қабылдануына байланысты пайда болған, бұл негізгі құралдардың амортизация шығындарын көбейтеді. Ұзақтығы 9,8 км ұлғайған. |
| 4. | Нормативтік шығындарға жұмсалған ақша | мың теңге | 9 171 055,95 | 10 547 946,28 | 15% | Артық жұмсалуы «АлЭС» АҚ-ң жылу көздерінде тарифтердің 5 қыркүйектен бастап 9,5%-ға (5 241 тг/Гкал-ден 5 741 тг./Гкал-ге) және «АЖЖЭ» ЖШС-ң жылу көздерінде тарифтердің 15 қазаннан бастап 10,5%-ға (8 633 тг./Гкал-ден 9 539 тг./Гкал-ге) жоғарылауымен, сондай-ақ 2025 жылдың 1 қазанынан бастап 2026 жылдың 31 наурызына дейін тарифтердің өсуін тоқтата тұрумен байланысты. Сондай-ақ ақшалай түрде артық жұмсалуы бекітілген үлестің («АлЭС» АҚ – 69%, «АЖЖЭ» ЖШС – 31%) алдында қызмет көрсету аймақтары («АлЭС» АҚ – 66%, «АЖЖЭ» ЖШС – 34%) бойынша шығындардың нақты үлесінің сәйкес болмауымен, сондай-ақ ХОВ бағасының өсуімен байланысты. |
| 5. | Жөндеу | мың теңге | 954 325,10 | 1 992 735,58 | 109% | Артық шығынның негізгі себебі сатып алынатын тауарлар көлемдерінің көбеюі, сондай-ақ 2020 ж. бастап келесі позицияларды қымбаттауы болып табылады: − темірбетон бұйымдарының 43,1% қымбаттауы; − болаттан жасалған өнімдер (құбырлар) 58%-ға; — инерттік материалдар (220%-ға — құм-қиыршықтас қоспасы, 132%-ға – құм, 91%-ға – қиыршықтас) — асфальтбетон 61%-ға. |
| 6. | Салықтар (экологиялық төлемдер) | мың теңге | 1 710,40 | 1 945,09 | 14% | Артық шығын қоршаған ортаға кері әсер тигізетін шығарындылар мөлшерінің көбеюінің есебінен пайда болған (ЖЖМ шығынға жазу көлемінің ұлғаюына байланысты) |
| 7. | Шеттегі ұйымдардың қызметтері, всего | мың теңге | 273 744,35 | 568 064,98 | 108% | |
| II. | Кезең шығыстары, барлығы | мың теңге | 2 649 804,54 | 2 861 179,88 | 8% | |
| 9. | Сыйақы төлеуге шығыстар | мың теңге | 5 748,51 | 5 748,51 | 0% | «Нұрлы Жол» бағдарламасы бойынша кредиттік шарт |
| III | Пайда | мың теңге | 30 045 320,89 | 34 484 099,07 | 15% | |
| IV | Прибыль | мың теңге | 0,00 | -5 486 802,13 | 0% | |
| V | Кірістердің барлығы | мың теңге | 30 045 320,89 | 28 997 296,94 | -3% | |
| VI | Көрсетілетін қызметтер (тауарлар, жұмыстар) көлемі | мың Гкал | 6 978,80 | 6 735,37 | -3,5% | |
| VII | Нормативтік техникалық шығындар | % | 16% | 16% | —0,4% | |
| мың Гкал | 1 367,70 | 1 313,01 | -4% | |||
| VIII | Тариф (ҚҚС қоспағанда) | теңге/Гкал | 4 305,23 | 4 305,23 | 0% |
4. Реттелетін қызметтің сапа және сенімділік көрсеткіштері және табиғи монополиялар субъектісінің қызметінің тиімділік көрсеткіштері туралы:
Реттелетін қызметтердің сапа және сенімділік көрсеткіштері және субъект қызметінің тиімділік көрсеткіштері тарифтік реттеудің ынталандырушы әдісін қолдана отырып тарифті қалыптастыру кезінде бекітіледі (2019 жылғы 13 тамыздағы №73 Табиғи монополиялар субъектілерінің қызметті жүзеге асыру қағидаларының 13-тарауы).
«АлЖЖ» ЖШС-де тариф пен тарифтік сметаның бес жылдық шекті деңгейі шығыс әдісімен бекітілген, соған байланысты реттелетін қызметтердің сапа және сенімділік көрсеткіштері және субъект қызметінің тиімділік көрсеткіштері бекітілмеген (2022 жылғы 11 қаңтардағы №143-Од Бұйрық).
5. Қызметтің негізгі қаржы-экономикалық көрсеткіштері туралы
2025 жылдың ішінде Кәсіпорын 82,69 млрд. теңге мөлшерінде кіріс алды, негізгі 90,6%-ы жылу энергиясын өткізудің үлесінде; ЖАО-дан бөлінген ақша қаражаттарының үлесі жалпы кірістің 7,0% құрайды, ақша қаражаттары «АлЭС» АҚ мен «АЖЖЭ» ЖШС жылу көздерінің алдындағы кредиторлық берешекті жабуға бөлінді; жалпы кірістің 2,6% Кәсіпорынның басқа және өзге түсімдерінің үлесінде (коммуналдық желілерге қызмет көрсету, металл сынықтарын сату, есепке алу аспаптарын орнату және т.б.).
2025 жылдың ішіндегі шығындар 88,62 млрд. теңгені құрады, шығындардың негізгі үлесі жылу көздерінен жылу энергиясын сатып алуға жұмсалады– 66,6%. Одан басқа, негізгі шығындар мыналарға жұмсалады: амортизация – 7,1%; жалақы – 13,4%; электр энергиясы – 2,7%, салықтар – 1,4%; жөндеу – 2,5%, сондай-ақ басқа шығындар – 6,3% (айыппұлдар, тұрақсыздық айыптары, өсімпұлдар, зардап шеккендерге өтемақы, мүшелік жарналар және т.б.).
2025 жылдың қорытындылары бойынша қаржылық нәтиже 5,9 млрд.теңге мөлшеріндегі залалды құрады.
6. Ұсынылған реттелетін қызметтер көлемдері туралы.
Есепті кезең ішінде жылу көздерінен – 8 109,78 мың Гкал. сатып алынды, былтырғы 2024 жылмен салыстырғанда бұл 188,11 мың Гкал немесе 1% азайған;
- Өткізілгені – 6 735,37 мың Гкал.;
- Өз қажеттіліктеріне жұмсалғаны – 17,17 мың Гкал;
- Қайта енгізілетін объектілерді ойып салу/төгу – 2,72 мың Гкал;
- Коммуналдық желілер бойынша нормативтік шығыстар – 41,50 мың Гкал;
- Нормативтік шығыстар – 1 313,01 мың Гкал;
2025 жылы жылу энергиясын сатып алу және өткізу көлемі мыналардың есебінен азайған:
-Сыртқы ауаның орташа тәуліктік температурасының жоғарылауы;
-2024ж. салыстырғанда жылыту маусымы ұзақтығының 8 тәулікке қысқаруы;
-АЖП орнатылуы: автоматтандырылған жылу пункттері (АЖП) жылу беруді ауа-райына байланысты реттейді, ресурс 25% дейін үнемделді. Қайта енгізіліп жатқан барлық объектілер АЖП-мен жабдықталған.
7. Реттелетін қызметтерді тұтынушылармен жүргізіліп жатқан жұмыс туралы.
2025 жылдың ішінде Кәсіпорын бойынша электрондық құжат айналымында тіркелген кіріс корреспонденциясының саны 23 627 өтінішті құрады, былтырғы 2024 жылмен салыстырғанда 3% немесе 860 өтінішке азайған. Барлық кіріс корреспонденциясының 63% Кәсіпорынның коммерциялық блогының үлесінде.
«АлЖЖ» ЖШС-де «Бір терезе» қағидаты бойынша жұмыс істейтін 3 (үш) Тұтынушыларға қызмет көрсету орталығы (Батыс, Орталық, Шығыс) жұмыс істейді. Бұл тұтынушыларға қызмет көрсету сапасын арттыруға және құжаттарды рәсімдеу және қызметтерді ұсыну мерзімдерін айтарлықтай қысқартуға мүмкіндік береді. 2025 жылдың ішінде тұтынушыларға қызмет көрсету орталықтары 97 162 тұтынушыны қабылдады, 2024 жылмен салыстырғанда тұтынушыларды қабылдау 4% көбейген.
2025 жылдың ішінде қабылданған кіріс қоңырауларының саны 281 149 жетті, оның 56% – Байланыс-орталығына келіп түскен қоңыраулар. 2024 жылмен салыстырғанда бұл көрсеткіш 5% азайған. Қалған 44% немесе 122 718 кіріс қоңырауларын Тұтынушыларға қызмет көрсету орталығының қызметкерлері қабылдаған.
Оған қосымша, Серіктестік өтініштерді Интернет-ресурстар арқылы, WhatsApp-мессенджерлер, Кәсіпорынның ресми сайты, Facebook, Instagram әлеуметтік желілері және басқа жолдармен қабылдайды.
Мысалға, 2025 жылы WhatsApp мессенджері арқылы тұтынушылардың 10 826 өтініші қабылданды, 2024 жылмен салыстырғанда бұл көрсеткіш 100% көбейген.
8. Қызметтің перспективалары, соның ішінде тарифтердің өзгеру мүмкіндігі туралы:
2026-2027 ж. жылыту кезеңіне дайындық:
2026 жылға арналған жылу желілерін жаңғырту жоспары:
- ҚЭН бағдарламасы бойынша ҚҚС қоспағанда, 1,5 млрд. теңге сомасына жалпы ұзақтығы 1,5 км құрайтын 3 өтпелі жылу желілері объектілерін жаңғырту жоспарланған;
- «АлЖЖ» ЖШС-ң инвестициялық бағдарламасы бойынша ҚҚС есептемегенде, 4 млрд. теңге сомасына жалпы ұзақтығы 5,9 км құрайтын 16 жылу желілері объектілерін және 2 сорғы станциясын жаңғырту жоспарланған;
- «Алматы қаласы Энергетика және сумен жабдықтау басқармасы» КММ тапсырысы бойынша ЖАО қаражаттарының есебінен ҚҚС есептемегенде, 3,6 млрд. теңге сомасына жалпы ұзақтығы 1,5 км құрайтын 3 объектіні және 1 сорғы станциясын жаңғырту жоспарланған.
- Жылу желілерін ағымдағы жөндеу – 9,0 км.;
- Оқшаулануын қалпына келтіру – 4,1 км.
Дебиторлық берешекті азайту:
- БАҚ-да және кәсіпорынның әлеуметтік желілерінде тұтынушыларды дебиторлық берешектері үшін жылумен жабдықтау қызметтерінен ажырату рейдтерінің өткізілетіні туралы ақпаратты жариялау;
- Сотқа дейінгі хабарламаларды беру;
- Дебиторлық берешегі үшін тұтынушылардың ыстық сумен жабдықтау қызметтерінен ажырату;
- Атқарушылық жазбаларды жасау және оларды жеке сот орындаушыларына жіберу.
Қызмет көрсетуді жақсарту:
- Smart ТКШ платформасы арқылы жылыту маусымына электрондық дайындық актісін енгізу;
- Жылумен жабдықтау қызметтерін ажырату/қосу актілері бойынша деректерді енгізуді автоматтандыру.
Тарифтің ықтимал өзгерісі:
- «Табиғи монополиялар туралы» ҚР Заңының 22-бабын басшылыққа ала отырып, «АлЖЖ» ЖШС стратегиялық тауарлардың құны өзгерген жағдайда тарифті көтеру туралы өтініммен оның қолдану мерзімі аяқталғанға дейін жүгінуді жоспарлап отыр.
- «Табиғи монополиялар туралы» ҚР Заңының 15-бабын басшылыққа ала отырып, «АлЖЖ» ЖШС 2027–2031 жылдарға арналған орта мерзімді кезеңге тарифті бекітуге өтінім беру үшін материалдар дайындауды жүргізуде. Өтінім берудің жоспарланған күні — 2026 жылғы 1 шілдеге дейін.
