«Алматы жылу жүйесі» ЖШС тұтынушыларға Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2025 жылғы 8 тамыздағы № 295 бұйрығымен бекітілген «Елді мекендердің сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріндегі суды есепке алу аспаптары мен жүйелерін таңдау, монтаждау және пайдалану қағидаларының» (2026 жылғы 03 наурыздағы № 77 бұйрығымен енгізілген өзгерістерімен) қолданысқа енгізілгенін хабарлайды.

Қағидалардың жаңа редакциясы Қазақстан Республикасының Су кодексін іске асыру шеңберінде әзірленген және коммуналдық ресурстарды есепке алуды цифрландыруға, суды коммерциялық есепке алудың сенімділігін арттыруға, ысыраптарды азайтуға және коммуналдық қызметтерді жеткізушілер мен тұтынушылар арасындағы есеп айырысулардың мөлдірлігін қамтамасыз етуге бағытталған.

Заңнамадағы негізгі өзгерістер

Қағидалардың жаңа нұсқасы деректерді қашықтан жинау және беру қабілетіне ие зияткер суды есепке алу аспаптарынакезең-кезеңмен көшуді көздейді.

Қағидалардың талаптарына сәйкес:

• жаңадан орнатылатын, сондай-ақ істен шыққан немесе қызмет ету мерзімі біткендерін ауыстыру үшін орнатылатын суды есепке алу аспаптары коммуналдық қызмет көрсетушілердің ақпараттық жүйелеріне деректерді автоматты түрде жіберуді қамтамасыз етуі тиіс;

• есепке алу тораптары деректерді жинау және беру құрылғыларымен (ДЖБҚ) жабдықталуы керек;

• Қазақстан Республикасында деректерді берудің негізгі технологиясы ретінде NB-IoT технологиясы белгіленді;

• Есепке алу аспаптары аспап жұмысына араласуды, судың кері ағынын, қоректендіру элементінің зарядсыздануын және басқа диагностикалық оқиғаларды тіркеп отыруды қамтамасыз етуі керек;

• Жаңадан орнатылған есепке алу аспаптары қызметтерді жеткізушілердің  ақпараттық-өлшеу жүйелерімен үйлесімді қамтамасыз етуі керек;

• Абоненттердің кірістерінде орнатылатын есепке алу аспаптары байланыс  операторының ақпараттық жүйесімен және ТКШ бірыңғай цифрлық платформасымен орнықты екі жақты байланысты қамтамасыз етуі тиіс;

• Есепке алу аспаптарын бастапқы орнату және ауыстыру дистанциялық есепке алу және коммуналдық қызметтерді жеткізушілердің цифрлық жүйелеріне біріктіру жөніндегі талаптарды есепке ала отырып жүзеге асырылуы тиіс.

Бұл ретте, орнатылуы кезінде заңнамалық талаптарға сәйкес келген, жаңа Қағидалар күшіне енгенге дейін пайдалануға берілген, бұдан бұрын орнатылған есепке алу аспаптары өздерінің белгіленген қызмет ету мерзімі аяқталғанға дейін және кезекті ауыстырылуына дейін пайдаланыла алады.

«Алматы жылу жүйесі» ЖШС -ң Ыстық суды есепке алу аспаптарына қойылатын талаптары

Автоматты режимде көрсеткіштерді қабылдау мүмкіндігін, ыстық суды нақты коммерциялық есепке алуды және кәсіпорынның ақпараттық жүйелерімен интеграциялауды қамтамасыз ету мақсатында «Алматы жылу жүйесі» ЖШС тұтынушыларға ыстық сумен жабдықтауды жеке есепке алу аспаптарын бастапқы орнату немесе ауыстыру кезінде келесі талаптарды ескеру қажет екенін хабарлайды.

Ыстық суды есепке алу аспаптары тиіс:

• Қазақстан Республикасының Өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесінің тізіліміне енгізілген болуы;

• жарамды салыстырып тексеруге ие болуы және пайдалану құжаттамасының толық жиынтығына ие болуы;

• метрология саласындағы Қазақстан Республикасының қолданыстағы нормативтік құжаттарының талаптарын сай болуы;

• деректерді қашықтан жинау және беру (жолдау) мүмкіндігін қамтамасыз етуі;

• деректерді жолдаудың кіріктірілген модулімен жабдықталған болуы не деректерді жинау және беру құрылғыларымен (ДЖБҚ) жабдықталған болуы;

• «Алматы жылу жүйесі» ЖШС пайдаланатын ақпараттық-өлшеу жүйесімен үйлесімділікті қамтамасыз етуі;

• NB-IoT деректерді беру технологиясын немесе Қазақстан Республикасының заңнамасы рұқсат ететін және кәсіпорынның ақпараттық жүйесімен интеграциялануды қамтамасыз ететін басқа технологияны қолдауы;

• тұтынушының араласуынсыз көрсеткіштерді автоматты түрде беру мүмкіндігін қамтамасыз етуі;

• есептегіштерді бұзуға, тұтастықты бұзуға, кері ағынға, батареяның азаюына және басқа да төтенше жағдайларға байланысты оқиғалардың жазылуын және берілуін

аспап жұмысына араласуды, тұтастықты бұзуды, судың кері ағынын, батареяның зарядының төмен деңгейін және басқа апаттық оқиғаларды тіркеп және беріп (жолдап) отыруды қамтамасыз етуі;

• салыстырып тексеру, техникалық қызмет көрсету және бақылау іс-шаралары кезінде ақпаратты жергілікті тіркеп алу-оқу мүмкіндігін қамтамасыз етуі.

Орнату талаптары

Ыстық суды есепке алу аспаптарынорнату қолданыстағы заңнама талаптарына және өндіруші-зауыттың техникалық құжаттамасына сәйкес мамандандырылған ұйымдар күшімен орындалуы керек.

Орнатылған жабдық мыналарды қамтамасыз етуі керек:

• есепке алу аспабыныңметрологиялық сипаттамаларын сақтау;

• құбырдың түзу телімдерінің ұзындығы жөніндегі талаптарды сақтау;

• рұқсат етілмеген қол сұғушылықтан қорғау;

• кейінгі техникалық қызмет көрсету және салыстырып тексеру мүмкіндігінің болуы;

• қызмет көрсетуші тарап өкілдерінің бақылау іс-шараларын жүргізу және  аспапты коммерциялық пайдалануға рұқсат беруі үшін оған кедергісіз қол жеткізуі.

Есепке алу аспаптарын коммерциялық есепке алуға рұқсат беру

Қолданыстағы заңнамаға сәйкес ыстық суды есепке алу аспабыоныпайдалануға рұқсат етілгеннен кейін ғана коммерциялық есеп айырысулар үшін пайдаланыла алады.

Рұқсат беру келесі шарттар орындалғанда беріледі:

• есепке алу аспабының Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес болуы;

• салыстырып тексерілуінің мерзімінің жарамдылығы;

• есепке алу аспабының техникалық жағдайы жақсы (дұрыс жұмыс істеп тұрған) болуы;

• кәсіпорынның ақпараттық жүйелеріне деректерді жіберуді қамтамасыз етуі;

• есепке алу торабының монтаждау және пайдалану бойынша талаптарға сәйкес болуы.

Тексеру нәтижелері бойынша есепке алу аспабын пайдалануға рұқсат беру актісі ресімделеді.

Тұтынушылар жауапкершілігі

Тұрғын және тұрғын емес үй-жайлардың меншік иелері мыналарға міндетті:

• есепке алу аспаптарымен деректерді жіберу құрылғыларының аман – есен  сақталуын қамтамасыз етуге;

• салыстырып тексеру және бақылау пломбаларының сақталуын (бүтіндігін) қамтамасыз етуге;

• есепке алу аспаптарын уақтылы салыстырып тексеріп отыруға;

• есепке алу аспаптарымен деректерді жіберу құрылғыларының жұмысына (бөтен тараптың) араласуына жол бермеуге;

• қызмет көрсетуші ұйымғы жабдық жұмысындағы ақаулар, пломбалардың зақымдалғаны, байланыстың жоғалуы немесе есепке алудың дұрыстығына әсер ететін басқа жағдайлар туралы дереу хабарлауға.

Қолданыстағы заңнама талаптарына және «Алматы жылу жүйесі» ЖШС -ң ақпараттық-өлшеу жүйелеріне сәйкестік жөніндегі талаптарға сәйкес келмейтін ыстық суды есепке алу аспаптарынорнату анықталған сәйкессіздіктер жойылмайынша аспаптарды коммерциялық есепке алуға рұқсат беруден бас тартуға негіз болуы мүмкін екенін ескертеміз.

Ыстық суды есепке алу аспаптарынсатып алудан және орнатудан бұрын  алдымен ағымдағы техникалық талаптарды және жабдықты «Алматы жылу жүйесі» ЖШС –нде интеграциялау шарттарын нақтылап біліп алуға кеңес береміз.